Diwali in Sanskrit | संस्कृतभाषायां दीपावली

Diwali in Sanskrit | संस्कृतभाषायां दीपावली

दीपावली इति अपि ज्ञायते दीपावली विश्वे विशेषतः भारते कोटिकोटिजनाः आचर्यन्ते इति महत्त्वपूर्णेषु पोषितेषु च उत्सवेषु अन्यतमः अस्ति । भौगोलिकसांस्कृतिकसीमाम् अतिक्रम्य अन्धकारस्य उपरि प्रकाशस्य, दुष्टस्य उपरि शुभस्य च विजयस्य प्रतीकः अयं उत्सवः अस्ति । दीपावली जनानां हृदयेषु विशेषं स्थानं धारयति, न केवलं धार्मिकमहत्त्वस्य कारणात् अपितु समुदायानाम् आनन्दः, एकता, सांस्कृतिकसमृद्धिः च भवति | Diwali in Sanskrit

ऐतिहासिक उत्पत्तिः | Happy Diwali in Sanskrit

दीपावली-इतिहासः भारतीय-पौराणिक-कथा-इतिहासयोः गभीरतया निहितः अस्ति । उत्सवस्य सटीकं उत्पत्तिविषये विवादस्य विषयः अस्ति चेदपि तस्य सम्बद्धाः अनेकाः कथाः, आख्यायिकाः च सन्ति । एकं लोकप्रियं आख्यानं अस्ति यत् भगवतः रामस्य राक्षसराजं रावणं पराजय्य अयोध्यानगरं प्रति प्रत्यागमनम् । प्राचीनमहाकाव्यस्य अनुसारं रामायणः, भगवान् रामः, तस्य पत्नी सीता, तस्य निष्ठावान् भ्राता लक्ष्मणः च दिवालीदिने १४ वर्षाणां निर्वासनानन्तरं अयोध्यानगरं प्रत्यागतवन्तः । तेषां पुनरागमनस्य उत्सवस्य कृते, भगवतः रामस्य शुभस्य अशुभस्य विजयस्य सम्मानार्थं च अयोध्यायाः जनाः दीपं प्रज्वलितवन्तः, महता उत्साहेन उत्सवं च कृतवन्तः, येन दीपावलीकाले दीपप्रज्वलनस्य परम्परां जनयन्ति स्म । Diwali in Sanskrit

दिवाली-सम्बद्धा अन्यतमा महत्त्वपूर्णा आख्यायिका भगवतः श्रीकृष्णस्य नरकासुर-राक्षसस्य पराजयस्य कथा अस्ति । अस्याः आख्यानस्य अनुसारं भगवान् श्रीकृष्णः स्वपत्न्याः सत्यभामायाः साहाय्येन दिवालीदिने दुष्टं नरकासुरं पराजयित्वा जगत् स्वस्य अत्याचारात् मुक्तवान् । अयं विजयः अन्धकारस्य उपरि प्रकाशस्य विजयस्य प्रतीकरूपेण आतिशबाजीविस्फोटैः आचर्यते ।

धार्मिक महत्त्वम् :

भारतस्य विविधसमुदायस्य कृते दीपावली इत्यस्य धार्मिकं महत्त्वम् अस्ति । हिन्दुनां कृते धर्मस्य विजयः, अज्ञानस्य, दुष्टशक्तेः च पराजयस्य चिह्नं भवति । धन-समृद्धि-देवता-लक्ष्मी-देव्याः कृते विशेष-प्रार्थनाभिः सह देवानां पूजा-भक्ति-कालः अस्ति । भक्तानां मतं यत् दीपावली-रात्रौ लक्ष्मी-महोदया स्वच्छानि सुप्रकाशितानि च गृहाणि गत्वा धन-सौभाग्य-आशीर्वादं जनयति । जैनानां कृते दीपावलीयाः महत् महत्त्वं वर्तते यतः एषा भगवतः महावीरस्य निर्वाणप्राप्तेः (जन्ममरणचक्रात् मुक्तिः) स्मरणं करोति । जैनजनाः दीपावलीकाले आध्यात्मिकबोधं शुद्धिं च अन्विष्य प्रार्थनां ध्यानं च कुर्वन्ति । Diwali in Sanskrit

सिक्खजनाः बन्दीछोरदिवस इति नाम्ना दिवालीम् आचरन्ति, यत् गुरु हरगोबिन्दजी इत्यस्य ग्वालियर-दुर्गे कारावासात् मुक्तिः सङ्गच्छते । स्वतन्त्रतायाः न्यायस्य च महत्त्वं स्मरणस्य समयः अस्ति, सिक्खाः अमृतसरस्य स्वर्णमन्दिरं स्वगृहाणि च दीपैः, मोमबत्तीभिः च प्रकाशयन्ति ।

रीतिरिवाजाः परम्पराः : Customs and Traditions of Diwali

दीपावली भारतस्य विभिन्नेषु प्रदेशेषु भिन्नानां रीतिरिवाजानां परम्पराणां च उत्सवः अस्ति । परन्तु उत्सवस्य समये सार्वत्रिकरूपेण केचन रीतिरिवाजाः पाल्यन्ते- १.

  1. सफाई, अलङ्कारः : दीपावलीतः पूर्वसप्ताहेषु गृहाणि सम्यक् स्वच्छं कृत्वा रङ्गिणः रङ्गोली (रङ्गिणः चूर्णैः वा पुष्पैः वा निर्मिताः अलङ्काराः), दिया (तैलदीपाः), मोमबत्तयः च अलङ्कृताः भवन्ति एतेन लक्ष्मीदेव्याः स्वागतस्य प्रकाशस्य विजयस्य च प्रतीकं भवति ।
  2. दीपप्रकाशनम् : दीपप्रज्वलनं, मोमबत्तयः च दीपावली-उत्सवस्य केन्द्रम् अस्ति । अन्धकारं दुष्टं च दूरीकर्तुं गृहाणि, वीथीः, सार्वजनिकस्थानानि च सहस्राणि प्रकाशैः प्रकाशितानि सन्ति ।
  3. आतिशबाजी : आतिशबाजीं विस्फोटनं प्रियं दिवाली-क्रियाकलापं वर्तते, यत् भगवान् कृष्णस्य नरकासुर-विजयस्य आनन्दस्य प्रतिध्वनिं करोति । परन्तु आतिशबाजीयाः पर्यावरणीयप्रभावस्य विषये जागरूकता वर्धमाना अस्ति, येन अधिकानि पर्यावरण-अनुकूल-उत्सवस्य आह्वानं भवति ।
  4. मिष्टान्नम्, उपचाराः : दिवाली स्वादिष्टानां मिष्टान्नस्य, जलपानस्य च पर्यायः अस्ति । परिवाराः मित्रैः, ज्ञातिभिः च सह साझां कर्तुं लाडू, जलेबी, बर्फी इत्यादीनां विविधानि मिष्टान्नानि सज्जयन्ति । Sweet recipes.
  5. उपहारदानम् : दीपावलीकाले उपहारस्य आदानप्रदानं सामान्यं प्रचलति। प्रेमस्य सद्भावनायाः च इशारा, सम्बन्धानां सुदृढीकरणस्य प्रतीकम् ।
  6. प्रार्थना, पूजा : दीपावली समये जनाः मन्दिरं गत्वा विशेषप्रार्थनाः पूजां च कुर्वन्ति। ईश्वरतः आशीर्वादं मार्गदर्शनं च अन्वेष्टुं समयः अस्ति।
  7. नवीनवस्त्रम् : बहवः जनाः दीपावलीयां धारयितुं स्वस्य परिवारस्य च कृते नूतनानि वस्त्राणि क्रीणन्ति। जीवनस्य नवीकरणस्य, पुरातन-अभ्यासानां पातनस्य च प्रतीकम् अस्ति ।

Diwali in Sanskrit

दीपावलीया आत्मा | Happy Diwali in Sanskrit

दीपावली आनन्दस्य, एकतायाः, आशायाः च भावनां मूर्तरूपं ददाति । एषः समयः यदा परिवाराः मिलित्वा उत्सवं कुर्वन्ति, साझां कुर्वन्ति, स्थायिस्मृतयः च निर्मान्ति । उपहारविनिमयः, दीपप्रकाशः, स्वादिष्टभोजनस्य भोगः च मिलित्वा उष्णतायाः भावः पोषयति ।

अपि च दीपावली चिन्तनस्य नवीकरणस्य च समयः अस्ति । व्यक्तिनां कृते आत्मनिरीक्षणस्य, नकारात्मकतां त्यक्तुं, सकारात्मकतां आलिंगयितुं च अवसरः अस्ति । यथा दीपाः अन्धकारं दूरयन्ति तथा दीपावली जनान् व्यक्तिगतसङ्घर्षान् विघ्नान् च अतितर्तुं प्रोत्साहयति, उज्ज्वलभविष्यस्य मार्गं प्रकाशयति। Diwali in Sanskrit

उत्सवः करुणायाः, उदारतायाः च महत्त्वस्य स्मारकरूपेण अपि कार्यं करोति । बहवः जनाः एतत् अवसरं स्वीकृत्य अल्पभाग्यशालिनां कृते दानं कुर्वन्ति, आवश्यकतावशात् साहाय्यं कुर्वन्ति, स्वसमुदायेषु दयालुतां प्रसारयन्ति च ।

निगमन: Diwali in Sanskrit

दीपावली, प्रकाशपर्वः धार्मिकसांस्कृतिकसीमाम् अतिक्रम्य प्रकाशस्य, सद्भावस्य, आशायाः च भावनायां जनान् एकीकृत्य उत्सवः अस्ति धर्मस्य दुष्टस्य विजयस्य स्मरणस्य, दिव्यस्य आशीर्वादस्य, पारिवारिकसामाजिकस्य च बन्धनस्य दृढीकरणस्य च समयः अस्ति । यथा वयं प्रतिवर्षं दीपावलीम् आचरामः तथा तस्य आन्तरिक-बाह्य-प्रकाशस्य गहनं सन्देशं स्मरामः, अस्य उत्सवस्य तेजः अस्मान् उज्ज्वलतरं, अधिकं सामञ्जस्यपूर्णं च भविष्यं प्रति मार्गदर्शनं कुर्मः | Diwali in Sanskrit

एतत् सर्वं essay on Diwali in Sanskrit विषयः अस्ति आशास्महे लेखः भवद्भ्यः रोचते। अधिकसूचनात्मकलेखानां कृते अस्माकं वेबसाइट् Localhindi.com इति सञ्चिकां पश्यन्तु।

10 lines on Diwali in Sanskrit | संस्कृते दीपावली विषये १० पङ्क्तयः

  1. दीपावली इति अपि ज्ञायते दीपावली विश्वे कोटिकोटिजनैः आचरितः सजीवः आनन्ददायकः च उत्सवः अस्ति ।
  2. हिन्दुमासे कार्तिकमासे पतति, प्रायः पञ्चदिनानि यावत् भवति, मुख्योत्सवः तृतीये दिने भवति ।
  3. दीपावली अन्धकारस्य उपरि प्रकाशस्य, दुष्टस्य उपरि शुभस्य च विजयस्य सूचकं भवति, येन आशायाः सकारात्मकतायाः च उत्सवः भवति ।
  4. दीपावली-काले गृहाणि स्वच्छानि, रङ्गिणी-रङ्गोली-प्रतिमानैः अलङ्कृतानि, दीपैः, मोमबत्तीभिः च प्रकाशितानि भवन्ति ।
  5. आतिशबाजीभिः रात्रौ आकाशं प्रकाशयति यत् भगवतः रामस्य राक्षसराजस्य रावणस्य उपरि आनन्दितविजयस्य प्रतीकम् अस्ति ।
  6. परिवाराः उपहारस्य मिष्टान्नस्य च आदानप्रदानं कुर्वन्ति, बन्धनं सुदृढं कुर्वन्ति, प्रेम्णः सद्भावनायाः च पोषणं कुर्वन्ति ।
  7. दीपावली मन्दिरेषु विशेषप्रार्थनानां, पूजानां च समयः अस्ति, देवेभ्यः विशेषतः लक्ष्मीदेव्याः आशीर्वादार्थं धनसमृद्ध्यर्थं च आशीर्वादं याचन्ते ।
  8. लाडू, जलेबी, बर्फी इत्यादीनां गृहनिर्मितानां स्वादिष्टानां मधुरगन्धः वायुं पूरयति, सर्वेषां रसगुल्मान् प्रलोभयति..
  9. जनाः नूतनवस्त्राणि धारयन्ति, पुरातन-अभ्यासानां पातनस्य, नूतन-प्रारम्भस्य आलिंगनस्य च प्रतीकम् ।
  10. दीपावली प्रकाशस्य, प्रेमस्य, एकतायाः च सार्वत्रिकसन्देशस्य उत्सवस्य कृते विविधपृष्ठभूमिकानां जनान् एकत्र आनयति।

एते केचन 10 lines on Diwali in Sanskrit उत्तमाः आसन्

Happy Diwali wishes in Sanskrit | संस्कृतेन दिवाली शुभकामना

  1. “दीपावलीयाः कान्तिः भवतः सफलतायाः सुखस्य च मार्गं प्रकाशयतु।”
  2. “हास-प्रेम-अनन्त-आनन्द-पूर्णां दीपावलीं कामना।”
  3. “इयं दिवाली भवद्भ्यः आन्तरिकशान्तिं आध्यात्मिकजागरणं च आनयतु।”
  4. “यथा आतिशबाजी रात्रौ आकाशं प्रकाशयति तथा भवतः जीवनं सुखस्य स्फुरद्क्षणैः पूरितं भवतु।”
  5. “तारकाणां इव उज्ज्वलं, मधुरं च मधुरं च दिवालीं कामयन्।”
  6. “प्रकाशोत्सवः भवतः जीवनात् सर्वं तमः अपसारयतु, कान्तिपूर्णं वर्षं च जनयतु।””
  7. “दीपावलीयाः दियाः भवन्तं नूतनावकाशानां साहसिककार्याणां च प्रति मार्गदर्शनं कुर्वन्तु।”
  8. “अस्मिन् दीपावलीयां सूर्यप्रकाशपूर्णं जेबं प्रेमपूर्णं हृदयं च प्रेषयन्।”
  9. “लक्ष्मीदेव्याः आशीर्वादः भवतः धनं समृद्धिं च वर्षतु।”
  10. “रङ्गोली इव रङ्गिणीं जीवन्तं च दिवालीं कामना।”
  11. “इयं दीपावली भवन्तं सर्वेषां कृते दयालुतां प्रेमं च प्रसारयितुं प्रेरयेत्।”
  12. “दीपावलीयाः उष्णता भवतः गृहं हृदयं च सुखेन पूरयतु।”
  13. “यथा भवन्तः आशादीपाः प्रज्वालयन्ति तथा ते भवन्तं सफलतापूर्वकं सन्तुष्टिपूर्णं भविष्यं प्रति नेतुम्।”
  14. “स्वादयुक्तैः मिष्टान्नैः पूर्णा दीपावली, प्रियजनैः सह मधुरतराः अपि क्षणाः इति कामना।”
  15. “रात्रौ आकाशे आतिशबाजी इव तव जीवनं दीप्तिमत् सुन्दरं च भवतु।”
  16. “अस्मिन् दीपावली, भवन्तः प्रत्येकं विघ्नं अतिक्रम्य स्वप्नानि प्राप्तुं शक्तिं प्राप्नुवन्तु।”
  17. “आकाशस्य पटाखा इव आनन्देन विस्फोटितां दीपावलीं कामना।”
  18. “भवतः जीवनं प्रकाशस्य प्रेमस्य च प्रतिबिम्बं भवतु यत् भवन्तः अन्यैः सह साझां कुर्वन्ति।”
  19. “यथा भवन्तः दीपावलीम् आचरन्ति तथा भवन्तः परिवारमित्रप्रेमेण परितः भवन्तु।”
  20. “भवतः पोषयन्तः क्षणाः इव माधुर्यपूर्णाः दिवालीयाः कामना।”

10 lines on Diwali in Sanskrit

These were some Sanskrit language Diwali wishes in Sanskrit

Diwali in Sanskrit

Diwali Sanskrit quotes | दिवाली संस्कृत उद्धरण

  1. “इयं दीपावली नूतनान् स्वप्नान्, नवीनाः आशाः च प्रकाशयतु, भवतः दिवसान् च दीप्तिमत् आनन्देन पूरयतु।”
  2. “दीपावलीयाः कान्तिः भवतः मार्गं प्रकाशयतु, सफलतां सुखं च नयतु।”
  3. “दीपावली केवलं दीपप्रज्वलनं न भवति, अपितु प्रज्ञायाः सकारात्मकतायाः च आन्तरिकस्य प्रकाशस्य विषयः अस्ति।”
  4. “यथा वयं ज्योतिपर्वम् आचरामः तथा अज्ञानस्य अन्धकारः निवृत्तः भवतु, ज्ञानप्रकाशः च उज्ज्वलः भवतु।”
  5. “प्रेम, हास्य, पोषितक्षणानाम् उष्णता च पूर्णां दीपावलीं कामना।”
  6. “अयं दीपावली, स्वस्य पुरातन-अभ्यासान् विस्फोटयतु, नूतन-आरम्भानां च मुक्तबाहुना स्वागतं कुरुत।”
  7. “उत्सवस्य पर्यावरण-अनुकूल-मार्गान् चित्वा एतां दिवाली-प्रदूषण-रहितं कुर्मः।”
  8. “दीपावलीयाः वर्णाः प्रकाशाः च भवतः जीवनं सुखेन समृद्ध्या च पूरयन्तु।”
  9. “दीपावलीयाः दिव्यप्रकाशः भवतः हृदये शान्तिं, भवतः गृहे आशीर्वादं च आनयतु।”
  10. “अस्मिन् दीपावलीयां भवन्तः बाधां अतिक्रम्य सफलतायाः यात्रां आलिंगयितुं सामर्थ्यं प्राप्नुवन्तु।”
  11. “दीपावली एकः स्मारकः अस्ति यत् अन्धकारमयकाले अपि आशायाः किरणः सर्वदा भवति।”
  12. “भवद्भ्यः स्फुरद् दीपावलीम् कामना, यत्र प्रत्येकं क्षणं प्रेम्णा, मिलित्वा च प्रकाशते।”
  13. “दीपावलीमिष्टान्नस्य माधुर्यं दियाणां च कान्तिः भवतः जीवनं माधुर्येन प्रकाशेन च पूरयन्तु।”
  14. “दयालुतां प्रसारयित्वा, आवश्यकतावशात् जनानां जीवनं प्रकाशयित्वा च दिवाली-उत्सवः आचरामः।”
  15. “अस्मिन् दीपावलीयां परिवारमित्रयोः बन्धनं प्रत्येकं दिवसे अधिकं सुदृढं भवतु।”
  16. “दीपावली क्षमायाः, विस्मरणस्य, द्वेषस्य च मुक्तिः सम्यक् समयः अस्ति। क्षमायाः भावनां आलिंगयन्तु।”
  17. “प्रकाशोत्सवः भवतः व्यापारोद्यमेषु समृद्धिं सफलतां च आनयतु।”
  18. “अयं दीपावली, भवतः स्वप्नाः आतिशबाजी इव उड्डीय नूतनान् ऊर्ध्वतां गच्छन्तु।”
  19. “अयं दीपावली प्रदूषणरहितं उत्सवं कृत्वा भविष्यत्पुस्तकानां कृते अस्माकं पर्यावरणस्य रक्षणं कुर्मः।”
  20. “प्रेमस्य माया, एकत्रितस्य आनन्दः, सुसमयस्य उष्णता च पूर्णा दीपावली भवतु इति कामना।”

Hope you will like these Diwali Sanskrit quotes and Diwali in Sanskrit

Leave a Reply

विश्वकर्मा पूजा: शिल्पकला के देवता का उत्सव 2024 Heart Attack आने से पहले शरीर देने लगता है ये 9 संकेत आईये Margao, Goa के बारे में जाने Dearborn Michigan USA के शहर में क्या है खास गौरव तनेजा